Emigranten zoeken de waarheid

Het artikel in De Nieuwe Eeuw van pater Cornelio Strooband over het drama van de getekenden en ongetekenden en zijn problemen bij de vestiging van een nieuwe kolonie in Paraná wekte opnieuw beroering in katholieke streken in Nederland. In juni 1953 kwam Strooband naar Nederland om nieuwe emigranten te werven voor zijn kolonie. De lokale pers hoopte dat hij toelichting zou geven op zijn onthutsende verhaal over de Fazenda Ribeirão. Strooband wilde hier niet op ingaan. Ook het Venrayse weekblad Peel en Maas, dat een voordracht van hem bijwoonde, werd teleurgesteld.

Een jonge boer, die voornemens is te emigreren, beleeft van allerlei “rare” dingen, zo gauw hij over emigratie naar Brazilië gaat denken en hierover nader inlichtingen gaat vragen. Want het emigreren naar de Zuid-Amerikaanse staten in het algemeen en naar Brazilië in het bijzonder valt voor niemand mee, indien dit niet in groepsverband gebeurt. En zeker niet voor een jonge boer. Men ziet daarom, dat in deze staten verschillende boerennederzettingen, zgn. kolonies zich hebben gevormd, waarin in gezamenlijk verband, met steun van elkaar, gewerkt wordt en de eerste moeilijke jaren worden overbrugd.

Een dergelijke kolonie kennen we in Brazilië, nl. de Fazenda Ribeirão, waarheen ook verschillende Venrayse families zijn geëmigreerd en die speciaal is opgezet voor katholieke boeren, die hier een nieuw bestaan kunnen opbouwen. Nu weet zelfs een klein kind onderhand, dat er met die Fazenda Ribeirão iets aan de hand is! Dat er moeilijkheden zouden komen is geen wonder, omdat een dergelijke nederzetting nu ook maar niet een, twee, drie op poten staat en behoorlijk marcheert. Maar die beginmoeilijkheden schijnen toch wel groter te zijn, dan werd verwacht. Want in verloop van tijd bleek, dat er nogal financiële tekorten waren, zelfs zodanige, dat de Nederlandse regering een groot kapitaal heeft moeten investeren, om de zaak aan de gang te houden.

Pater Cornélio Strooband MSC

Er zijn moeilijkheden met vee geweest, die grotere gevolgen hadden als men had gedacht, er zijn verkeerde producten geteeld, maar het meest van al scheen de schoen te wringen bij de opzet van deze Fazenda, die namelijk op coöperatieve leest is geschoeid. Alles wat werd betaald, werd uit de gemeenschappelijke pot betaald, alles wat binnen kwam ging in de gemeenschappelijke pot. Interne moeilijkheden met de leiding en beheer schijnen zich voorgedaan te hebben. Wat er ook van zij, de juiste gang is zeer moeilijk te achterhalen, maar op een gegeven moment barstte de bom, toen bekend werd, dat de bestaande Nederlandse contracten moesten worden omgezet in Braziliaanse. Verschillende families hebben toen geweigerd dit nieuwe contract te tekenen, waarmede ze zich automatisch buiten de gemeenschap plaatsten en ze gedwongen werden iets anders te zoeken.

Dat zich bij deze gehele kwestie minder prettige dingen hebben voorgedaan, is zeker, maar doordat de voorlichting niet in orde was, kreeg men van de ene kant deze geschiedenis, van de andere kant die geschiedenis te horen, wat het alles bij elkaar voor de neutrale waarnemer en vóóral voor de aspirant-emigrant niet gemakkelijker maakten om een oordeel te vellen. Deken Bemelmans is toen tamelijk hals over kop vertrokken om voor de Limburgse Landbouwbond, die hier sterk bij is geïnteresseerd, een rapport op te stellen, maar tot heden is van een dergelijk rapport aan de buitenwereld nog niets bekend.

Een deel van de wegtrekkende families hebben zich onder de hoede geplaatst van ’n Nederlandse priester werkzaam in een der Braziliaanse provincies Paraná, waar zij een nieuwe nederzetting hebben gevestigd. Deze pater Cornelio Strooband heeft voor enkele weken terug, in ’n ingezonden artikel aan De Nieuwe Eeuw zijn “ongezouten” visie op het gebeurde op de Fazenda Ribeirão naar voren gebracht en de verschillende moeilijkheden die hem in de weg zijn gelegd door de Nederlandse autoriteiten bij de verhuizing van die families naar Paraná, nogal onomwonden uit de doeken gedaan. In dat stuk werden enkele zeer ernstige beschuldigingen geuit aan het adres van het bestuur der Fazenda, waardoor het voor een toekomstig emigrant nogal weer moeilijker wordt een indruk te krijgen over zijn toekomstkansen daar ter plaatse en waardoor de verwarde indruk en de tegenstrijdige berichten over wat zich in de Fazenda afspeelde en nog afspeelt, nogal groter en veelvuldiger zijn geworden.

Deze zelfde pater Strooband sprak dan vorige week donderdag in Leunen, waar een klein gezelschap belangstellenden dachten nu eindelijk eens wat nader nieuws te zullen vernemen! Men werd echter wel bedrogen. Want na een gesprek van bijna een uur met een der heren van de LLTB uit Roermond, deelde de pater mee, dat hij alleen zou spreken over Paraná en over de gehele geschiedenis met de Fazenda het zwijgen toe zou doen!
De pater sprak inderdaad een klein uurtje over al het schone en mooie van de nieuwe nederzetting in Paraná, maar toen de spreekbeurt afgelopen was, was men nog even slim als van te voren en wist men nog niets! En dat terwijl er verschillende aspirant-emigranten aanwezig waren, die terecht na een dergelijk artikel van deze geestelijke mocht verwachten, nu eindelijk eens wat meer te zullen horen, over wat zich daar ginds afspeelt. Aspirant-emigranten, die reeds van te voren door afgezanten van deze pater waren bezocht en uitgenodigd voor deze vergadering. Dit alles maakte de zaak nog duisterder!

Men spreekt over emigratie e.d., men houdt cursussen en studiedagen, maar het allereerste vergeet men in dit geval zeer zeker, namelijk goede voorlichting. Dat er vuile was de straat op gedragen wordt, is nergens voor nodig, maar dat de feiten juist worden weergegeven is op de eerste plaats van belang voor hen, die hun blikken op Zuid-Amerika hebben gericht en op de tweede plaats voor de Nederlandse belastingbetaler, met wiens geld toch ook voor een groot deel de instandhouding van deze Fazenda is mogelijk geworden.

Aan de nu lopende geruchten, verdachtmakingen en ruzies, ook in deze streken hierdoor ontstaan, heeft men niets, integendeel, daardoor wordt de goede zaak meer dan schade berokkend en tenslotte is de toekomstige emigrant daarvan de dupe, wijl hij niet in staat is, om even met een vliegmachine op en neer te reizen, om te zien hoe de stand van zaken daar is. Een eerlijke en juiste mededeling van de toestand mag men nu toch wel eens eindelijk verwachten!
Reeds te veel schone illusies zijn door vuilspuiterij verwoest en wil men Zuid-Amerika als emigratieland handhaven, – we zijn bang, dat we, gezien de overbevolking, daarin weinig wensen kunnen hebben – dan dient behoorlijke voorlichting ook hier, ongeacht persoon of zaak zo spoedig mogelijk gegeven te worden. Deze geschiedenis heeft nu lang geduurd om de juiste stand van zaken bekend te maken!


Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *