“Nederlandse” koffie uit Brazilië

In het eerste decennia van het bestaan is er op Holambra volop geëxperimenteerd met diverse akkerbouwgewassen. Nadat in het begin de nadruk lag op in Nederland gangbare gewassen als aardappelen en tarwe, werd langzamerhand overgeschakeld op tropische gewassen. Zo werd er ook begonnen met de verbouw van koffie, een teelt die in de omgeving van Holambra al een eeuw op grote schaal plaatsvond. In 1957 vond de eerste koffieoogst plaats. Eind van dat jaar werden de eerste koffiebalen naar Nederland vervoerd. Diverse kranten, zoals ook het protestantse dagblad Trouw hebben hieraan aandacht besteed. more ““Nederlandse” koffie uit Brazilië”

Nederlandse boeren in Brazilië staan voor enorme mogelijkheden

In maart 1954 bezocht een journalist van het katholieke dagblad De Tijd de jonge kolonie Holambra. Hij was onder de indruk wat er allemaal was bereikt, maar liet niet onvermeld dat er nog steeds een grote schuldenlast op de kolonie rustte. Maar Ribeirão gaat een grote toekomst tegemoet, zo stelde hij vast.

Een autorit van ruim twee uur brengt ons van São Paulo naar Mogi Mirim, waar de Fazenda “Ribeirao” ligt, ” ten westen van de grote stad, bijna aan het einde van de prachtige autoweg, die 40 km verder het binnenland in halt houdt voor een weidse woestenij. We waren, zoals de lezers weten, naar São Paulo gevlogen om aldaar een festival bij te wonen, niet bepaald een daverend evenement in de reeks, die we al achter de rug hadden. En er was slechts een vaag verlangen in ons, als we dan toch in de buurt waren, eens kennis te gaan maken met de Nederlandse boeren, die de Nederlandse Fazenda bewonen, waarover in het provinciale deel van de Nederlandse pers een en ander te doen is geweest, nu enkele jaren geleden.(…)

more “Nederlandse boeren in Brazilië staan voor enorme mogelijkheden”

Moeilijkheden zijn overwonnen

José Café Filho

Vanaf 1954 werd het rustiger op Holambra. Er werd hard gewerkt aan de verdere ontginning van de Fazenda Ribeirão en er arriveerden nieuwe emigranten die de opengevallen plaatsen van vertrokken pioniers innamen. Met enige regelmaat kreeg de jonge kolonie bezoek van prominente gasten, zoals de Braziliaanse vice-president José Café Filho – die in 1954 president van het land werd – en de Nederlandse commissaris voor de emigratie Bas Haveman. Ook de toon van de publicaties in de Nederlandse pers veranderde. Zo af en toe verschenen er in kranten artikelen waarin met bewondering werd geschreven over wat de emigranten in Brazilië hadden bereikt. Zo ook De Volkskrant, die op 16 februari 1955 een artikel met als ondertitel “Hollanders boeren goed op Braziliaanse Fazenda”. en ook refereerde aan de lofuitingen van de Braziliaanse president. more “Moeilijkheden zijn overwonnen”

De coöperatieve winkel van Holambra

In juli 1949 emigreerde het jonge echtpaar Bos vanuit het Limburgse Grubbenvorst naar Brazilië om een nieuw bestaan op te bouwen in Holambra. Na 15 jaar pionieren keerden zij in 1964 samen met hun kinderen terug naar Nederland. Onlangs ontving ik van hun zoon Chico enkele documenten die betrekking hadden op de winkel van de coöperatie van Holambra, waaronder een prijslijst.
more “De coöperatieve winkel van Holambra”

Stukjes Brazilië in Nederland

Bijna tien jaar geleden gaf ik een lezing over de Nederlandse landbouwgemeenschappen in Brazilië onder de titel “Stukjes Nederland in Brazilië”. De tekst van deze lezing is sinds de start van deze website het meest geraadpleegde bericht. En niet zonder reden; het is een beknopte schets van de ontwikkeling van de Nederlandse emigratie naar Brazilië in de twintigste eeuw.

more “Stukjes Brazilië in Nederland”

Nederlandse boerenkolonie in Brazilië was in nood

Meer dan zestig sterfgevallen onder het rundvee

De import van Nederlands stamboekvee en de latere verkoop van dit vee aan Braziliaanse handelaren moest de kurk worden waarop de emigrantengemeenschap Holambra moest drijven. En juist dat vee had erg te lijden onder Braziliaanse veeziekten. Toen begin 1950 opnieuw een uitbraak plaatsvond, waarbij de veeboeren dachten aan mond- en klauwzeer, deed de leider van de kolonie, Geert Heijmeijer een beroep op de Nederlandse regering. Deze stuurde in april 1950 een Nederlandse veearts, te weten Remko de Maar naar Brazilië om de ziekte te bestrijden. Na zijn terugkeer in Nederland deed De Maar in het Algemeen Handelsblad verslag van zijn bevindingen. more “Nederlandse boerenkolonie in Brazilië was in nood”

Herinnering aan Kees Wijnen (1936-2018)

Toen ik in 1990 mijn eerste boek over Holambra publiceerde kwam ik al snel in contact met Kees Wijnen. Zijn rapporten over Holambra I en II kende ik en daar heb ik ook dankbaar gebruik van gemaakt bij het schrijven van mijn boek. Nadien kwam ik hem vooral tegen tijdens bijeenkomsten die iets met emigratie te maken hadden en mijn contacten met hem werden intensiever zo’n tien jaar geleden toen ik door Jos van Campen werd gevraagd een rol te spelen bij de Katholieke Emigratie Centrale en de Katholieke Vereniging van Ouders en Familieleden van Geëmigreerden. Met zijn overlijden op 30 april 2018 kwam helaas definitief een einde aan dit contact.

Cornelis Johannes Maria Wijnen werd op 11 december 1936 geboren op de Mariahoeve in de Sint Maartenspolder (gemeente Hoeven). Hij was de jongste in een gezin van vier kinderen. Kees ging in Oudenbosch naar de lagere school en daarna in Roosendaal naar de middelbare school. Na het voltooien van de HBS en zijn militaire dienstplicht ging hij studeren aan de Landbouwhogeschool Wageningen. Tijdens zijn studie ging hij op stage in Brazilië en leerde hij de Nederlandse groepsvestigingen kennen. more “Herinnering aan Kees Wijnen (1936-2018)”

Mettertijd 3500 emigranten op de “Fazenda Ribeirao”

Nederlandse kolonie levert stof voor Braziliaanse kranten

In de beginjaren van Holambra waren Nederlandse katholieke kranten gretig om nieuws te publiceren over de nieuwe Nederlandse emigrantengemeenschap in Brazilië. En zeker als de intiatiefnemer, Geert Heymeijer weer even in Nederland was om besprekingen te voeren met autoriteiten. Zo ook De Tijd, die eind 1949 het onderstaande artikel publiceerde. Dat hij in Nederland was om te onderhandelen voor nieuwe financiële steun hield Heymeijer echter voor de betrokken journalist verborgen.

(Van onze Haagse redacteur)
Praten en schrijven hier in Nederland over de noodzaak en de mogelijkheden van emigratie is allemaal heel aardig, maar nu de andere zijde van deze zaak. Als de boot los is van de kade heeft de emigrant over de bestaansmogelijkheden in Nederland geen zorgen meer, maar hoe vergaat het hem in zijn nieuwe vaderland? Wij hadden een gesprek met iemand, die het klappen van de zweep kent in Brazilië. Ir. J. G. Heymeijer staat daar aan het hoofd van een, nu reeds vrij grote, Nederlandse kolonie: de “Fazenda Ribeirao”, waar al eens eerder over gesproken is in ons blad. Hij is enkele dagen voor zaken in ons land en bleek bereid iets ie vertellen van zijn ervaringen ‑ interessante, moeizame en hoopvolle. – more “Mettertijd 3500 emigranten op de “Fazenda Ribeirao””

Compleet dorp in aanbouw

Onder de titel “Nederlandse boeren bouwen huis en hofstede in Brazilië” publiceerde De Volkskrant op 4 augustus 1949 een artikel over de opbouw van de Nederlandse gemeenschap op de Fazenda Ribeirão, nu beter bekend onder de naam Holambra. Aanleiding is het bezoek van de Nederlandse vertegenwoordiger van Holambra, Gerard Duijsens, aan Brazilië. De sfeer is nog zeer optimistisch, maar legt ook de zwakte van het project bloot: de opbouw van de kolonie werd voor een groot deel gefinancierd uit de financiële inbreng van de emigranten. Ook laat het zien dat Holambra voor de Brazilianen een voorbeeldfunctie vervulde. Dit is ondanks de crisis die een jaar later begon niet veranderd.

more “Compleet dorp in aanbouw”